ΤΣΟΥΧΤΡΕΣ

... είμαι γέννημα του Αλεντέζου κι ήρθα να δουλέψω στη Μάρφα εξαιτίας της μεγάλης πείνας που υποφέρει η επαρχία μου, δεν ξέρω πως ζει ο υπόλοιπος κόσμος, αν δεν είχαμε συνηθίσει να τρώμε χόρτα και βελανίδια, είμαι σίγουρος πως θα είχαμε πεθάνει όλοι, πονάει η ψυχή σου να βλέπεις έναν τόσο μεγάλο τόπο, μόνο όποιος πέρασε από κει το ξέρει, και να'ναι χερσότοπος, λίγη είναι η γη με σπαρτά και παραγωγή, τα υπόλοιπα είναι δάσος και ερημιά, κι είμαστε πεδίο πολέμων, οι Ισπανοί μπαινοβγαίνουν σαν να'ναι στο κυνήγι, τώρα έχουν αφήσει την ειρήνη στην ησυχία της, ποιος ξέρει για πόσο ακόμα, όμως οι βασιλιάδες και οι ευγενείς, όταν δεν βάζουν εμάς να τρέχουμε και δεν μας σκοτώνουν, βάζουν το θήραμα να τρέξει και το σκοτώνουν, γι'αυτό, αλίμονο στο φτωχό που θα βρεθεί με κουνέλι μέσα στο σάκο του, ακόμα κι αν τι βρει πεθαμένο από αρρώστια ή γηρατειά, το λιγότερο που θα του συμβεί είναι να τον μαστιγώσουν μια ντουζίνα φορές στην πλάτη, για να μάθει πως ο Θεός έφτιαξε τα κουνέλια για ...

  "Ο καθένας μας, συνειδητά, προσδοκά μόνο ότι γνωρίζει, ή ότι προσομοιάζει σ' αυτό που γνωρίζει." Ζοζέ Σαραμάγκου - Χρονικό του Μοναστηριού

"Δεν αξίζει τον κόπο να περιγράφει κανείς δεύτερα ταξίδια όταν έχει περιγράψει τα πρώτα." Ζοζέ Σαραμάγκου - Χρονικό του Μοναστηριού

"η πολυθρύλητη ασώματη γονιμοποίηση έγινε μια φορά και τέρμα, μόνο και μόνο για να μας δείξει ο Θεός, άμα θέλει, δεν έχει ανάγκη τους άντρες, ενώ χωρίς γυναίκες δεν μπορεί." Ζοζέ Σαραμάγκου - Χρονικό του Μοναστηριού

"Ένα τίποτα αρκεί για να καταστρέψει υπολήψεις, κι ένα τίποτα ξανά τις φτιάχνει και τις ξαναφτιάχνει, το ζήτημα είναι να βρει κανείς τον σωστό δρόμο προς την ευπιστία ή προς το συμφέρον αυτών που θα γίνουν ο αθώος ή συνένοχος αντίλαλος." Ζοζέ Σαραμάγκου - Χρονικό του Μοναστηριού

"Ο χειρότερος φτωχός είναι αυτός που τα λεφτά δεν του λείπουν." Ζοζέ Σαραμάγκου - Χρονικό του Μοναστηριού

"Ο αριθμός είναι ότι πιο ανακριβές υπάρχει σ' αυτό τον κόσμο, λέμε πεντακόσια τούβλα, λέμε πεντακόσιοι άνθρωποι, κι η μόνη διαφορά που υπάρχει ανάμεσα στο τούβλο και στον άνθρωπο είναι η διαφορά που νομίζουμε ότι δεν υπάρχει ανάμεσα στο πεντακόσια και στο πεντακόσια, κι όποιος δεν το καταλάβει αυτό με την πρώτη φορά δεν αξίζει να του το εξηγήσουν δεύτερη." Ζοζέ Σαραμάγκου - Χρονικό του Μοναστηριού

"Η αλήθεια βαδίζει πάντα τη δική της διαδρομή μέσα στην ιστορία, αρκεί να της δώσει κανείς χρόνο, και μια μέρα θα δηλώσει: να με, και τότε δεν έχουμε άλλη επιλογή παρά να την πιστέψουμε." Ζοζέ Σαραμάγκου - Χρονικό του Μοναστηριού

"Ένα συνηθισμένο μειονέκτημα των ανθρώπων είναι να λένε ευκολότερα αυτό που θεωρούν ότι οι άλλοι θέλουν ν' ακούσουν παρά να μένουν στην αλήθεια." Ζοζέ Σαραμάγκου - Χρονικό του Μοναστηριού

"Το καλό δεν κρατά πολύ, δεν του δίνουμε σημασία όταν έρχεται, δεν το βλέπουμε όσο είναι εδώ, το καταλαβαίνουμε όμως απ' την απουσία του όταν φεύγει." Ζοζέ Σαραμάγκου - Χρονικό του Μοναστηριού

"Ένας άντρας, όταν έχει παιδιά, τρέφεται βλέποντας το πρόσωπό τους" Ζοζέ Σαραμάγκου - Χρονικό του Μοναστηριού

Ένα μυρμήγκι πάει στο αλώνι κι αρπάζει ένα στάχυ. Από κει μέχρι τη μυρμηγκοφωλιά είναι δέκα μέτρα, λιγότερο από είκοσι ανθρώπινα βήματα. Το στάχυ όμως θα το κουβαλήσει σ' όλη αυτή τη διαδρομή το μυρμήγκι, όχι ο άνθρωπος. Ε λοιπόν, το κακό με το έργο αυτό στη Μάρφα είναι ότι έβαλαν ανθρώπους να δουλέψουν αντί για γίγαντες, κι αν μ'αυτό και μ'άλλα περασμένα και μελλοντικά έργα θέλουμε ν' αποδείξουμε πως και ο άνθρωπος είναι ικανός να κάνει τη δουλειά που θα έκαναν οι γίγαντες, τότε ας αποδεχτούμε πως θα χρειαστεί το χρόνο που χρειάζονται τα μυρμήγκια, όλα τα πράγματα πρέπει να τα αντιλαμβανόμαστε στη σωστή τους διάσταση, τις μυρμηγκοφωλιές και τα μοναστήρια, την πλάκα και το στάχυ. Ζοζέ Σαραμάγκου - Χρονικό του Μοναστηριού

"Όταν γερνάμε, τα πράγματα που είναι να συμβούν συμβαίνουν, κι ένας λόγος που συμβαίνει αυτό είναι ότι είμαστε ικανοί να πιστέψουμε αυτό που αμφισβητούσαμε, κι ακόμα κι αν δεν πιστέψουμε ότι έγινε, πιστεύουμε πως θα γίνει." Ζοζέ Σαραμάγκου - Χρονικό του Μοναστηριού

"Κάθε άνθρωπος κινδυνεύει να πιστεύει ότι αγκαλιάζει την αλήθεια και να βρεθεί αγκιστρωμένος με το λάθος" Ζοζέ Σαραμάγκου - Χρονικό του Μοναστηριού